چرا بررسي شطرنج كامپيوتري؟
ممكن است بپرسيد بررسي آناتومي يك برنامه شطرنج اصلاً چه فايدهاي دارد؟ پاسخ را در دو سه نكته ميتوانم خلاصه كنم. در وهله نخست، بررسي آناتومي يك بازي شطرنج از لحاظ تئوري هوشمصنوعي ميتواند نمونه بسيار جالبي از كاربرد اين علم تلقي شود. در بسياري مواقع وقتي گفته ميشود هوش مصنوعي، براي بسياري از مردم واقعاً سؤال است كه اين هوش از كجا ميآيد و چگونه شكل ميگيرد. شطرنج يكي از جاهايي است كه ميتوانيد ببينيد چگونه يك سري معادلات رياضي كه ظاهري ساده، اما باطني پيچيده دارند، به تدريج در پيچ و خم پردازشهاي بعدي مبناي هوشمندي ماشين1 را فراهم ميكنند.
گذشته از اين، بررسي مكانيزم شطرنجبازيِ كامپيوتر يك موضوع تأملبرانگيز است و به شما نوعي بينش شبه فلسفي درباره تفاوت رويكرد انسان و ماشين نسبت به نوع خاصي از معماها ميدهد. ضمن اينكه، دريچه ذهن شما را به روي برخي اشتباهات رايج ذهن انسان بازميكند كه منجر به تصميمگيريهاي اشتباه و در نتيجه پيامدهاي نامطلوب ميشوند. از اين رهيافت ميتوانيد ببينيد كه از ديدگاه علمي يكي از نظريههاي مربوط به مبناي اشتباهكردن انسان هنگام تصميمگيري ميان گزينههاي مختلف چيست.
آگاهي از اين مسئله ميتواند براي هركارشناس كامپيوتر، آن هم در دنيايي كه يك اشتباه كوچك ميتواند به مدد شبكه جهاني اطلاعات در عرض چند ثانيه سراسر كره زمين را درنوردد و همچون ويروسهاي مخرب كامپيوتري، پيامدهاي وخيمي را ايجاد كند، مهم و آموزنده باشد.
اين موضوع نكته ديگري را نيز روشن ميكند و آن اينكه، چگونه برنامهنويسان باهوشي كه توسعهدهنده مدل برنامهنويسي شطرنج بودهاند، به منطق اين اشتباهات پيبردهاند و سعي كردهاند به كامپيوتر ياد دهند با پيشبيني اين اشتباهات، از انسان پيشدستي كند. جالب اينجاست كه در مدل برنامهنويسي شطرنج، دغدغه كامپيوتر نه سرمايهگذاري روي اشتباهات حريف، بلكه چارهجويي در مورد اشتباهات احتمالي خودش است! از آن جالبتر اينكه، بازي شطرنج جزء بازيهاي اصطلاحاً <با اطلاعات كامل> طبقهبندي ميشود. بازيهايي كه هر دو طرف دستشان براي يكديگر رو شده است.
بنابراين، وقتي ميفهميم كه بهرغم اطلاع طرفين از وضعيت مهرههاي يكديگر، اين همه پيچيدگي در تجزيه و تحليل وضعيتهاي پيش رو وجود دارد، ميتوانيد حدس بزنيد علت اين همه ناكامي آدميزاد در پيشبيني سرنوشت بسياري از تحولات چيست؛ آن هم هنگامي كه دست حريف برايش رو نيست.
در نهايت، مطالعه و بررسي مدل برنامهنويسي شطرنج يك تمرين فكري خوب و آموزنده براي همه برنامهنويسان ماجراجوست و مي تواند ذهن كاوشگر آنان را بيش از پيش ورزيده كند. به قول معروف، هم فال است و هم تماشا!
اثر افق
كالبد يك نرمافزار شطرنج از قسمتهاي مختلفي تشكيل شده است كه كمي جلوتر خواهم گفت، اما اجازه بدهيد براي ورود به بحث، شما را با يكي از چالشهاي هميشگي برنامهنويسان شطرنج آشنا كنم تا ببينيد كامپيوتر براي موفقيت در يك بازي شطرنج، با چه معماهاي غامضي دست و پنجه نرم ميكند.
لابد شنيدهايد كه كامپيوتر هنگام شطرنج بازي تا چند مرحله جلوتر را در ذهن خودش مرور ميكند و پيامدهاي هر يك از حركتهاي فرضي را در هر مرحله ارزيابي ميكند. واقعاً هم همينطور است.
حالا فرض كنيد يك نرمافزار طوري برنامهريزي شده است كه تا هفت مرحله جلوتر را ميتواند محاسبه و ارزيابي كند. تصور كنيد يك كامپيوتر با استفاده از چنين الگويي ناگهان متوجه شود كه ممكن است در پنج نوبت ديگر مُهرهِ وزيرِ خودش را از دست بدهد و حتماً ميدانيد مهره وزير چقدر مهم است.
بقيه مقاله را در ادامه ي مطلب بخوانيد
داشتن دفترچه خاطرات از زمان های خیلی دور مرسوم بوده. آن موقع مردم خاطره ها، حرف ها و گاهی حتی افکارشان را در دفترچه ای می نوشتند و با دقت از آن مراقبت می کردند. حالا با رشد فناوری و گسترش دنیای دیجیتال خاطره نویسی و یادداشت های روزانه هم فرق کرده. حرف ها و اندیشه های آدم ها سر از دنیای دیجیتال درآورده و وبلاگ ها شده اند دفتر خاطره ها و حرف های ناگفته آدم ها. این روزها هرکسی از -هر صنف و گروهی که باشد برای خودش وبلاگی دارد و در آن قلم می زند. بعضی ها یادداشت های روزانه و خاطره های تلخ و شیرینشان را می نویسند، بعضی ها هم از افکار و اندیشه هایشان می گویند. با افزایش گرایش مردم به وبلاگ نویسی و وبلاگ خوانی حال دیگر وبلاگ های تخصصی هم وجود دارند که در آنها افراد متخصص پیرامون موضوعی خاص می نویسند. علیرضا شیرازی مدیر سرویس وبلاگ فارسی 
آن زمان چند سرویس فارسی دیگر هم وجود داشت که سابقه فعالیت بیشتری داشتند. چطور می توانستید با آنها رقابت کنید؟